P O W R Ó T   D O   S T R O N Y   G Ł Ó W N E J          www.chalupki.pl

 

 

Po ustaleniu przez państwo pruskie regulacji prawnych dotyczą­cych warunków tworzenia spółek akcyjnych, których zadaniem była budowa i eksploatacja kolei w 1836 roku utworzono komitet założycielski Towarzystwa Kolei Górnośląskiej, która miała połączyć Wrocław z Mysłowicami przez Ziomek i Tarnowskie Góry, W miarę upływu czasu i po prze­prowadzeniu wstępnych badań geologicznych trasa powyższa ule­gała modyfikacji.



W 1840 roku przedsiębiorczy obywatele Raciborza zamierzali przekonać zarząd kolei Górno­śląskiej do przeprowadzenia linii kolejowej, odgałęziającej się od głównej magistrali w Kędzierzynie, w kierunku Bohumina, do połączenia z uruchamianą w Austrii Koleją Północną. Ze względu na to, że rozmowy z przedstawicielami Kolei Górnośląskiej nie dawały gwarancji szybkiego urzeczywist­nienia planów, w styczniu 1841 utworzono własny komitet budowy. Prace nad zebraniem odpo­wiednich kapitałów trwały stosunkowo długo. Dużą pomocą było włączenie się w 1843 roku do prac komitetu księcia Lichnowskiego oraz uzyskanie poparcia króla Wilhelma IV. Kiedy objął on honorowy patronat nad budową kolei zmieniono nazwę Towarzystwa z dotychczasowej Kolej Koźle -Bohumin na Kolej Wilhelma.24 kwietnia 1844 roku rozpoczęto roboty ziemne najpierw w Krzyżanowicach na terenie pozostającym własnością księcia Lichnowskiego, a później równo­cześnie w kilku miejscach na przy­szłej trasie kolei. Teren wykupywano od razu pod linię dwutorową, natomiast nawierzchnie przygoto­wywano pod jeden tor. Naj­większymi obiektami inżynierskimi byty mosty na Odrze. Pierwszy z nich, w Raciborzu, liczył 104 m długości, a drugi pod Bohuminem miał 230 m. Na odcinku z Kędzierzyna do Raciborza roboty ziemne zakończono w połowie 1845 roku, a 1 stycznia roku następnego odcinek ten o długości 32,21 km przekazano do eksploatacji. Początko­wo między obydwiema stacjami kursowały 2 pary pociągów mie­szanych (towarowo - osobowych). Posiadały one w Kędzierzynie sko­munikowanie z pociągami Kolei Górnośląskiej.



Drugi odcinek z Raciborza do Chałupek długości 20,32 km oddano do eksploatacji 1 maja 1847 roku. Budowa mostu na rzece Odrze między Chałupkami a Bohuminem trwała do końca 1848 roku. W tym czasie Kolej Północna Cesarza Ferdynanda dotarła już z Wiednia do Bohumina. W związku z tym na brakującym fragmencie trasy przewozy pasażerów wykonywano powozami i promem. Po wybudowaniu mostu na Odrze można było uruchomić linię Kędzierzyn - Bohumin w całej dłu­gości. Od tego czasu Berlin z Wiedniem uzyskał bezpośrednie połączenie przez Kędzierzyn i Chałupki. Podróż pociągiem między tymi miastami trwała 32 godziny. W pierwszym okresie funkcjonowania tabor kolei liczył 16 lokomotyw, 23 wagony osobowe i 757 towarowych. Od chwili uruchomienia Kolej Wilhelma przynosiła duże dochody. Mimo pierwotnych założeń, że transport towarów w tej relacji będzie minimalny, a podstawowy ruch pociągów będą tworzyły przewozy pasażerskie, linia jedno torowa osiągnęła swoja maksymalną wydajność głównie za sprawą pociągów towarowych. To­warzystwo Kolei Wilhelma, postanowiło rozbudować posiadaną do tej pory jedną linię w sieć, która miałaby połączenie z zagłębiem przemysłowym. Już w1853 przy­stąpiono do budowy 76,86 kilo­metrowej linii z miejscowości Nędza do Migoty (obecnie, Katowice Ligota). Jednocześnie etapami rozpoczęto kładzenie drugiego toru na linii głównej. Do 1860 roku zbudowano drugi tor na odcinku Nędza - Racibórz, a do 1886 roku w drugi tor wyposażo­no odcinek od Kędzierzyna do Chałupek.

Kolej Wilhelma była przede wszystkim koleją tranzytową między północnymi Niemcami a Austrią. Jednocześnie jej praca była silnie uzależniona od sytuacji politycznej, a położenie geograficzne nie było korzystne. Funkcjonowanie sieci otoczonej granicami politycznymi i liniami Kolei Górnośląskiej, uzależnione było od wydarzeń społecznych w Austrii i polityki taryfowej Kolei Górnośląskich. Gdy w 1869 roku przyznano koncesję na budowę linii z Kędzierzyna do Nysy Kolei Górnośląskiej, Kolej Wilhelma stra­ciła ostatnią możliwość rozwoju w przyszłości. Fakt ten skłonił akcjonariuszy spółki do wy­rażenia zgody na przejęcie firmy przez Kolej Górnośląską, co zostało sfinalizowane aktem z 18/19 grudnia 1869 roku.

Obecnie przez przejście graniczne Bohumin-Chałupki przejeżdżają pociągi towarowe